SAĞLIKLI BİR BEYİN İÇİN ÖNERİLER

Beyin tüm vücudun ana komuta merkezidir. Günlük yaşamda ; nefes almaktan, yemek yemeye kadar tüm beden aktivitelerinin yönetimi ve organizasyonu beyin tarafından yapılır. Ayrıca hafıza, planlama, karar verme, soyut düşünme, duyguların merkezi de beyindedir. Bu nedenle beyin sağlığını korumak kişinin tüm bedeni ve günlük yaşamda hayat kalitesi için önemlidir.

Sağlıklı bir beyin için yapılması gerekenler şu şekildedir;

1. Zihinsel olarak aktif olun

Beyniniz vücudunuzdaki kaslara  benzer; onu kullandıkça gelişir. Beyninizi formda tutmak için beyni aktif tutmak ve egzersiz yapmak önemlidir. Bunlara örnek olarak; okumak, kart oynamak,  yapboz yapmak, bulmaca çözmek, yeni şeyler öğrenmek, günlük rutinden farklı aktiviteler yapmaktır. Bu aktivitelerin sürekli olması gerekir, ayrıca farklı türdeki aktiviteleri birleştirmek etkinliği artıracaktır.

  Bunların yanı sıra beyin jimnastiği programları da beyini aktif tutmakta oldukça yararlıdır..

Son olarak, çok fazla TV izlemeyin çünkü bu pasif bir aktivitedir ve beyninizi uyarmak için çok az şey yapar.

2. Hareketli olun ve düzenli fiziksel egzersiz yapın.

Egzersizin bilinen birçok faydası vardır ve düzenli fiziksel aktivite  beyine fayda sağlar. Çok sayıda araştırma,  fiziksel olarak aktif kişilerin zihinsel işlevlerinde düşüş yaşama olasılığının daha düşük olduğunu ve Alzheimer hastalığına yakalanma riskinin daha düşük olduğunu gösteriyor.

Ayrıca tüm nörolojik hastalıklara fiziksel egzersizin önemli olduğunu gösteren çalışmalar giderek artmaktadır.

Bu faydalar egzersiz sırasında beyninize artan kan akışından kaynaklanır. Ayrıca yaşlanma sırasında beyin bağlantılarında doğal olarak gelişen azalmanın daha geç ve  daha az olmasını sağlamaktadır.

  Haftada birkaç kez 30 ila 60 dakika boyunca egzersiz yapmayı hedefleyin. Yürüyebilir, yüzebilir, tenis oynayabilir veya kalp atış hızınızı artıracak herhangi bir orta dereceli aerobik aktivite yapabilirsiniz.

2. İyi ve yeterli uyuyun

Uyku beyin sağlığınızda önemli bir rol oynar. Uyku; beyninizde gün içinde biriken anormal proteinleri temizlemeye yardımcı olmaktadır ve anıları, öğrenilenleri pekiştirmektedir. Bu da genel hafızanızı ve beyin sağlığınızı güçlendirmektedir.

  İki veya üç saatlik aralarla bölünmüş uyku yerine, bir gecede yedi ila sekiz ardışık saat uykuyu hedefleyin. Ardışık uyku, beyninize anılarınızı etkili bir şekilde pekiştirmesi ve saklaması için zaman verir. Ayrıca yaşla beraber sıklığı artan uyku apnesi beyninizin sağlığına zarar verir. Horlamada uyku kalitesini bozarak beyninize zarar vermektedir.

3. Beslenmenize dikkat edin

Diyetiniz beyin sağlığınızda büyük rol oynar. Bitki bazlı gıdaları, tam tahılları, balığı ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağları vurgulayan Akdeniz diyetinin beyin için en uygun diyet olduğu bir çok çalışmada gösterilmiştir.

  Araştırmalar, Akdeniz diyetini yakından uygulayan kişilerin Alzheimer hastalığına yakalanma olasılığının, diyeti uygulamayan kişilere göre daha az olduğunu gösteriyor

Akdeniz diyetinde kullanılan yağ olan;  sızma zeytinyağında ve diğer sağlıklı yağlarda bulunan omega yağ asitlerinin, hücrelerinizin doğru çalışması için hayati önem taşıdığını, koroner arter hastalığı riskinizi azalttığını, yaşlı yetişkinlerde zihinsel odaklanmayı artırdığını ve bilişsel gerilemeyi yavaşlattığını biliyoruz.

Hafıza ve zeka gelişimi bakımından B vitamini önemli bir yer tutmaktadır. Aynı zamanda B vitamini yeni hücreler üretilmesine ve var olan hücrelerin yapısının korunmasına yardımcı olmaktadır. Et, balık, süt, yoğurt ve yeşil yapraklı sebzeler,muz, kuru baklagiller B vitamini içermektedirler

Anne karnında beyin gelişimi için ve erişkinlerde başta hafıza olmak üzere beyin için folik asit önemlidir. Folik asit desteği için fasulye, bezelye, ıspanak, şalgam, limon ve portakal gibi gıdalar tüketilmelidir. 

Beyin fonksiyonlarının daha düzgün çalışması, hafızayı güçlendirmek için omega 3 bakımından zengin balık belirli aralıklarla mutlaka tüketilmelidir.

Beyinde yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan gerilemeyi yavaşlatmak için; E vitamini bakımından zengin ceviz, fındık, kaju, yer fıstığı, ay çekirdeği, susam, keten tohumu tüketilmelidir.

Ayırca  dopamin salgılanmasını sağlayan üzüm, bakla problem çözme yeteneğini artırırken, yüksek oranda antioksidan içeren çilek, yaban mersini gibi meyveler ile domates, havuç gibi sebzeler belleği geliştirerek beyni korumaktadır.

4. Sosyal olun.

Sosyal etkileşim, hafıza kaybına katkıda bulunabilecek depresyon ve stresi önlemeye yardımcı olur. Özellikle yalnız yaşıyorsanız sevdiklerinizle, arkadaşlarınızla ve başkalarıyla bağlantı kurma fırsatları oluşturun .

Araştırmalar yalnızlığın beyin küçülmesi ile ilişkili olduğunu göstermektedir, dolayısıyla sosyal olarak aktif kalmak tam tersi bir etkiye sahiptir  ve beyninizin sağlığını güçlendirir.

6. Kan damarlarınızı sağlıklı tutun.

Atardamarlarınızın ve damarlarınızın sağlığı kalp sağlığınız için önemlidir ancak aynı zamanda beyin sağlığı için de kritik öneme sahiptir. Tansiyonunuzu, kan şekerinizi ve kolesterolünüzü düzenli olarak kontrol ettirin ve rakamlarınızı normal aralıkta tutmak için gerekli adımları atın.

Kan basıncını ve kolesterol değerlerini düşürmek için fiziksel aktivitenizi artırın, Akdeniz diyeti uygulayın ve tuz tüketimini azaltın.

7. Hayata olumlu bakmaya ve stresinizi kontrol etmeye çalışın.

Stres, yaşam kalitesini ciddi ölçüde olumsuz etkiler. Stres faktörlerini belirlemek ve bunlardan kurtulmak için birtakım değişiklikler yapmanız yararınıza olacaktır.

Gün içerisinde güler yüzlü olun ve rahatlama ipuçlarından faydalanın.

Geçmişe takılı kalmayın. Geçmişe takılı kalmak yerine ilerleyen yıllar için neler yapabileceğinizi düşünün. Farkındalık, daha net bir bakış açısı kazanmanızı sağlar.

Zihni keskin tutmanın yolu rahatlatmaktan geçer. Stresi azaltmak ve daha iyi odaklanmak için meditasyonu rutinlerinize dahil edebilirsiniz. Bu, zihni kestin tutmak için harika bir aktivitedir.